بغض پدر بزرگ در گلوی جـهان

 

 نلسون ماندلا،رهبر آزادی بخش آفریقای جنوبی درگذشت

مرگ، همانند تولد حادثه‌ای است که همه انسان‌ها در همه کشورها تجربه می‌کنند. نلسون ماندلا، رهبری جنبش آزادی خواهی و برابری نژادی در آفریقای جنوبی در سن95سالگی درگذشت. او سال‌ها پیشتر گفته بود که مرگ رخدادی اجتناب ناپذیر است. هنگامی که یک مرد وظیفه اش را در مقابل میهن و مردمش انجام داده باشد،باآرامش می‌تواند بخوابد و من وظیفه ام را در مقابل ملت کشورم انجام داده ام.

برخی در زندگی خلاف جریان شنا می کنند تا طغیان کرده باشند در مقابل ظلم موجود؛ گاندی در هند، مارتین لوتر کینگ رهبر سیاه پوستان آمریکا یا نلسون ماندلا از جمله این افراد هستند. ماندلا در مقابل استعمار و ستمی که بر جامعه سیاه پوستان روا می شد ، قیام کرد. اودرد را به جان خرید و بارنج‌های فراوان معادله نژاد پرستان را برهم زد. افرادی از دست ماندلا یا گاندی از تعداد انگشتان دست کم تر هستند و در راه دفاع از حق همیشه با دست خالی و تنها مبارزه را آغاز کردند اما قدرت اسلحه و زور در مقابل طغیانی که به ملت تعمیم یابد هیچ اثری نخواهد داشت. این موضوع در انقلاب سال57 ایران اسلامی هم نمود یافت.

ماندلا یک عمر برای رسیدن به آزادی، برابری و برادری انسان‌ها کوشید. ماندلاانواع و اقسام محدودیت‌ها و توهین‌ها و تحقیرها را با «ایمان» تحمل کرد و از جمله سلول انفرادی را: او می گوید، «از نظر من، زندان انفرادی دشوارترین جنبه زندگی در زندان بود، هیچ شروع و هیچ پایانی ندارد; فقط ذهن و فکر خود شخص در آن جا وجود دارد که به تدریج می تواند او را به بازی بگیرد... شخص به تدریج همه چیز را زیر سوال می برد; آیا تصمیم درستی گرفتم؟ آیا فداکاری من ارزش آن را داشت؟...» او، اما تحمل کرد; کوشید روحیه خود را حفظ کند: «اعتقادات محکم رمز بقا در برابر محرومیت‌هاست.»

او را در آفریقای جنوبی اغلب “مادیبا” صدا می‏کنند. این لقبی افتخاری است که بزرگان خاندان ماندلا به او داده‏اند. این عنوان دیگر مترادف شده با اسم او. بسیاری از مردم آفریقای جنوبی هم، او را به نشانه‏ی احترام “مخولو” (پدربزرگ) یا (پدر) صدا می‏کنند.

از میانه خرداد ماه سال جاری که پدربزرگ آفریقا به علت عارضه ریوی به بیمارستان منتقل شد؛سپس، احتمال مرگ نخستین رئیس جمهوری آفریقای جنوبی پس از دیکتاتوری آپارتاید مطرح شد،ولی مردم این کشور برای سلامتی قهرمان ملی خود که توانست مرزهای بی شماری را فتح کند،دست به دعا بردند.

به گزارش خبرگزاری رویترز اگرچه وخامت بیماری و اوضاع جسمی نلسون ماندلا مشهود بود،ولی انتشار خبر درگذشت او شوک بزرگی به آفریقای جنوبی وارد؛ جایی که بسیاری از مردم او را پدر ملت می‌دانستند. جاکوب زوما در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که «او در ساعت 8 و 50 دقیقه بعدازظهر پنج‌شنبه، در کنار خانواده‌اش درگذشت و حالا به آرامش ابدی رسیده است.»

او گفت: «ملت ما پدری را از دست داد. اگرچه همه ما می‌دانستیم که این روز سرانجام فرا خواهد رسید، اما این چیزی از این ضایعه بزرگ کم نمی‌کند.»

محمد علی کلی، اسطوره رنگین پوست بوکس آمریکا و جهان گفت:«من از فوت ماندلا عمیقا ناراحت شده ام. زندگی ماندلا پر از هدف و امید بود، امید برای خودش، کشورش و دنیا.»

پرچم کشور ماندلا،آفریقای جنوبی در سراسر جهان به حالت نیمه افراشته درآمده است. هند،زامبیا،بریتانا هم به نشانه احترام پرچم خود را نیمه افراشته درآوردند. اوباما تا دوشنبه هفته جاری را در آمریکا عزای عمومی اعلام کرده است و پرچم ایالات متحده نیمه افراشته درآمده است.

براساس گزارش خبرگزاری‌ها، سیل مردم آفریقای جنوبی برای خاکسپاری و ادای احترام به نلسون ماندلا از سراسر کشور راهی ژوهانسبورگ شده اند. گفته می‌شود تعداد بی شماری از رهبران جهان از شرق و غرب برنامه‌های خود را لغو کرده اند تا خود را به این کشور برسانند.

مراسم تشییع و تدفین نلسون ماندلا روز یکشنبه، 15 دسامبر (24 آذر) برگزار می‌شود. قرار است مراسم یادبود ماندلا روز دوشنبه در استادیوم اف‌ان‌بی ژوهانسبورگ، با گنجایش نود هزار نفر، برگزار شود. از روز سه شنبه، جنازه رئیس جمهوری پیشین آفریقای جنوبی برای ادای احترام همگانی در مکانی در پرتوریا، پایتخت، قرار خواهد گرفت و یک هفته بعد، به کیپ شرقی انتقال خواهد یافت. مراسم رسمی تشییع و تدفین نلسون ماندلا روز 14 دسامبر در روستای کونو برگزار می‌شود. دوره کودکی ماندلا در این روستا سپری شد.

تولد و مرگ یک قهرمان

نلسون رولیهلا هلا ماندلا روز هشتم ژوییه 1918 در ترانسکی در آفریقای جنوبی متولد شد.پدر او، هنری ماندلا، یکی از روسای قبیله تمبو بود. فرزند یکی از رهبران قبایل بود که چندی بعد یک معلم مدرسه نام «نلسون» را بر او نهاد چرا که شاید تلفظ آن راحت تر بود.

نلسون جوان در دانشگاه‌های « فورت هیر» و «ویت واترسند» تحصیل کرد و در سال 1942 در رشته حقوق فارغ التحصیل شد. پس از فارغ التحصیلی، ماندلا برای مدت کوتاهی در یک موسسه حقوقی در ژوهانسبورگ کار کرد اما مشخص بود برای یک سیاهپوست، رسیدن به رتبه‌های بالا، محدود است. پس از پیروزی حزب ملی در انتخابات سال 1948 که مروج سیاست آپارتاید بود و جدایی سیاه پوستان و سفیدپوستان را دنبال می‌کرد، سیاهپوستان از بسیاری از مشاغل محروم شدند و به تدریج از جامعه به بیرون رانده شدند. «هندریک فرنش ورورد» نخست وزیر وقت آفریقای جنوبی و معمار اصلی آپارتاید در سخنرانی‌های خود می‌گفت که هدف او، نگه داشتن حاکمیت اقلیت سفیدپوست در این کشور است.

او که در سال 1944 به کنگره ملی آفریقا و از سال 1948 به جنبش سیاسی و مقاومت در برابر دولت آپارتاید پیوست. ماندلا در سال‌های 1956 و 1961 به اتهام خیانت در دادگاه‌های آفریقای جنوبی محاکمه ولی در نهایت تبرئه شد.

در سال 1956 میلادی، در حالی که مبارزه صلح آمیز را ترویج می‌کرد، به همراه صد و پنجاه و شش نفر دیگر به خیانت به کشور متهم و زندانی شد اما تحت فشار سازمانهای بین المللی آزاد شد. در آن سال، در یک اقدام اعتراض آمیز، سیاهپوستان آفریقای جنوبی برگه‌های عبور خود را که بر اساس قوانین کشور همراه داشتن آن همیشه الزامی بود، سوزاندند. این اقدام همزمان با تظاهرات بزرگی بود که به قتل عام “شارپور” انجامید. در آن تظاهرات که با شرکت بیش از پنچ هزار نفر برگزار شد، پلیس به روی تظاهرکنندگان آتش گشود که بر اثر آن، دست کم 69 نفر کشته شدند. هشت زن و ده کودک نیز در بین کشته شدگان بودند. اکثر کشته شدگان از پشت سر هدف تیراندازی قرار گرفته بودند. امری که نشان می‌داد تظاهرکنندگان به هنگام گریز از محل تظاهرات هدف گلوله ی پلیس قرار گرفته اند.

ده‌ها سال پیش از آن و حتی پیش از تشکیل آپارتاید، وکیل جوان هندی به نام «مهاندس گاندی» در آفریقای جنوبی شاهد مقاومت در برابر تبعیض نژادی بود و جنبش پرهیز از خشونت را آن جا تجربه کرد. ماندلا بارها از گاندی به عنوان انگیزه و الهام خود یاد کرد و برای نزدیک به دو دهه، همان قدم‌های او را دنبال کرد. اما در اوایل دهه 1960، ماندلا و همراهانش حس کردند جنبش آنها به هیچ جایی نمی‌رسد. با اعلام وضعیت اضطراری از سوی دولت، خشونت و سرکوب شدت گرفت و کنگره ملی تصمیم گرفت به قول ماندلا، «خشونت را با خشونت» پاسخ دهد.

برخلاف دیگر کشورهای آفریقایی، کنگره ملی تصمیم گرفت جنگ نامنظم برپا نکند و علیه جان انسان‌ها اقدامی انجام ندهد. تخریب و حمله به ساختمان‌های دولتی هدف کار قرار گرفت. دفاتر پست و باجه‌های تلفن منفجر شد. ماندلا در سال 1962 دستگیر شد و به پنج سال زندان محکوم شد. یک سال بعد و در حالی که در زندان بود، با همراه دیگر اعضای شورا در طرحی برای سرنگونی دولت شرکت کرد. در سال 1964 ماندلا و هفت تن از همدستان او به حبس ابد محکوم شدند.

این همان دادگاهی بود که ماندلا در دفاعی چهار ساعته از اعمال خود، برنامه کنگره ملی و تاکتیک‌های آنها و درخواست برای سرنگونی دولت صحبت کرد. وی در همان جا خواسته اصلی را مطرح کرد: برابری و مساوات برای اکثریت سیاهپوست. در حالی که مجازات اعدام هم تهدید شد، رو به قاضی کرد و گفت: اگر جرات دارید، مرا دار بزنید.

ماندلا به زندان مخوف در جزیره «روبن» منتقل شد. جایی که 27 سال در آن جا در زندان بود.

در حالی که در زندان بود، موقعیت او در میان جنبش مبارزه با آپارتاید افزایش یافت و به سطحی جهانی رسید. سازمان ملل ممنوعیت فروش اسلحه علیه آفریقای جنوبی صادر کرد و ممنوعیت‌ها و تحریم‌ها افزایش یافت و ماندلا به یکی از معروف ترین زندانیان سیاسی در جهان بدل شد.

وقتی در سال‌های 1990 از زندان بیرون آمد، مانند یک قهرمان از او استقبال شد که شروعی نوین برای آفریقای جنوبی بود.

ماندلا در سخنرانی گفت «من با تسلط سفیدپوستان مبارزه کرده ام و با تسلط سیاهپوستان هم جنگیده ام.» وی می‌افزاید «من برای یک ایده آل است که امید زندگی دارم و این برابری تمامی شهروندان آفریقای جنوبی است.» بعد از آزادی از زندان، به مدت سه سال ماندلا به همراه «اف دبلیو دی کلرک» رییس جمهوری آفریقای جنوبی روی ساختار حذف و زدودن کامل آپارتاید کار کرد و راه را برای انتخابات دموکراتیک مهیا کرد. هر دو به دلیل تلاش‌های خود به جایزه صلح نوبل رسیدند.

در سال 1993 پس از انتقال مسالمت‌آمیز قدرت از رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی به احزاب و نمایندگان اکثریت سیاهپوست این کشور، جایزه نوبل به طور مشترک به نلسون ماندلا و اف. دبلیو. دکلرک، آخرین نخست وزیر دولت سفید پوست آفریقای جنوبی، اعطا شد.

در سال 1994 ماندلا به عنوان رییس جمهوری در انتخابات پیروز شد و یک دور در این مقام ماند. در سال 1999 از قدرت کناره گیری کرده و مسوولیت‌های دیگری مانند آموزش برای مقابله و کنترل ایدز را دنبال کرد. در پی مرگ فرزند بزرگش بر اثر ایدز. بار دیگر شجاعت خود را نشان داد و به طور علنی از علت مرگ فرزندش سخن گفت. در آن زمان برای بسیاری در آفریقای جنوبی، ایدز، موضوع تابویی محسوب می‌شد.

وی در سال 2004 از فعالیت‌های خود در عرصه عمومی کناره گیری کرد. درست در روزهایی که کشورش برای برگزاری جام جهانی فوتبال آماده می‌شد، ماندلا با تراژدی دیگری روبرو شد. یکی از نوه‌های نوجوان او در تصادف رانندگی در حالی که از کنسرت افتتاحییه این مسابقات به خانه بازمی‌گشت، کشته شد. این واقعه بر شدت بیماری او افزود.

همزمان با برگزاری مسابقات جام جهانی سال 2010 بود که سازمان ملل روز تولد نلسون ماندلا را به پاس مبارزات علیه نژاد پرستی و خدمات انساندوستانه وی روز ماندلا نامید. روزی که در تقویم بین المللی به نام روز صلح نامگذاری شده است. روزی که بسیاری از شخصیت‌های بین‌المللی برای دیدار با رهبر مبارزات ضد نژادپرستانه به اقامتگاه وی سفر می‌کنند. بانک ملی آفریقا نیز از سال 2012 اسکناس‌های رایج در این کشور را به قدردانی از نلسون ماندلا به تصویر وی مزین کرده است.

آخرین حضورنلسون ماندلا در ملاء عام به روز هجدهم ژوییه سال جاری بازمی‌گردد. وی در این آخرین حضور در میان دعوت شدگان به میهمانی جشن تولد نود و چهارسالگلی اش از زندگی خود اظهار رضایت کرد: «از اینکه این همه عمر کرده‌ام بسیار خوشحالم، امیدوارم این زندگی طولانی نصیب هموطنانم و کسان دیگری نیز شود و به این شکل از آنها نیز قدردانی شود.» نلسون ماندلا سه بار ازدواج کرد، همسر نخست او درگذشت و از همسر دومش به طور رسمی در سال 1996 جدا شد. او همچنین شش کودک و 17 نوه داشت.

حزن جامعه جهانی برای درگذشت ماندلا

از زمان انتشار خبر مرگ نلسون ماندلا، مشهور به مادیبا، شخصیت‌های سیاسی و شهروندان سراسر جهان در دنیای آنلاین و آفلاین به این خبر واکنش نشان داده‌اند و به ستایش از شخصیت و پیشینه فعالیت‌های او در راه مبارزه با نابرابری و تبعیض پرداخته‌اند.

* رئیس جمهور امریکا ساعتی پس از درگذشت نلسون ماندلا، در بیانیه‌ای او را نماد جهانی «نبرد برای آزادی و شرافت» دانست و افزود: «دستاورد او فراتر از آن چیزی بود که می‌شود از هر انسانی انتظار داشت. ماندلا از زندان به ریاست جمهوری رسید اما آنهایی که به بندش کشیده بودند را بخشید. ماندلا باید الگویی برای همه ما باشد.» اوباما خاطرنشان کرد: «نمی‌توانم زندگی‌ام را بدون در نظرگرفتن ماندلا به عنوان یک سرمشق تصور کنم.»

* صدر اعظم آلمان گفت: «الگوی درخشان ماندلا در عدم خشونت و رد هر گونه نژادپرستی، برای مدت‌های طولانی برای همه مردم جهان الهام‌بخش خواهد ماند.» خانم مرکل افزود: «حتی سال‌ها زندان نتوانست ماندلا را شکسته یا رفتار او را تندتر کند و سرانجام از سیاست آشتی‌جویانه او آفریقای جنوبی جدید و بهتر پدید آمد.»

* دبیر کل سازمان ملل متحد، نلسون ماندلا را "غولی برای عدالت" نامید و گفت‌، از مرگ ماندلا "عمیقا غمگین" است. بان کی مون افزود: «بسیاری از مردم جهان تحت تاثیر مبارزه فداکارانه ماندلا برای کرامت انسانی، آزادی و برابری قرار داشتند.»

وی ادامه داد،«نلسون ماندلا به ما نشان داده است که وقتی همه ما به عدالت و انسانیت باور داریم، چه چیزهایی برای جهان و برای هر یک از ما امکان‌پذیر است».

* نخست‌وزیر بریتانیا در واکنش به مرگ ماندلا در صفحه توییتر خود نوشت: «روشنایی بزرگی در جهان خاموش شد. نلسون ماندلا قهرمان عصر ما بود. دستور داده‌ام که پرچم‌ها در ساختمان شماره ده داونینگ استریت به حال نیمه‌افراشته درآیند.»

دیوید کامرون ساعتی بعد در برابر دوربین تلویزیون قرار گرفت و ماندلا را قهرمانی نامید که حتی اکنون و پس از درگذشت‌اش هم "قهرمان واقعی" همه جهان است.

* رئیس جمهور سابق آمریکا در پیامی نوشت: «جهان امروز یکی از مهمترین رهبران خود و یکی از بهترین انسان‌هایش را از دست داد.» بیل کلینتون نوشت: «نام نلسون ماندلا در تاریخ به عنوان قهرمان آزادی و انسانیت و قهرمان صلح و آشتی‌جویی ثبت خواهد شد.»

کلینتون گفت: «ماندلا را به عنوان فردی بی‌اندازه فروتن و مهربان به یاد خواهیم آورد، به عنوان کسی که دوری از انتقام‌جویی و آشتی با مخالفان برایش نه یک سیاست، بلکه راه و رسم زندگی کردن بود.»

* رهبر بودائیان تبت«او مردی شجاع و پایبند به اصول بود با صداقتی تردیدناپذیر.» دالای لاما ادامه داد« او یک انسان بزرگ بود... من برای او دعا می‌کنم و از صمیم قلب به اعضای خانواده‌اش و تمام مردم آفریقای جنوبی تسلیت می‌گویم.»

* پاپ فرانسیس در پیام تسلیت خود گفت «من دعا می‌کنم تا الگوی رئیس جمهور فقید، الهام‌بخش تمامی نسل‌های مردم آفریقای جنوبی شود تا عدالت و نیکی را سرمشق آرمان‌های سیاسی‌شان قرار دهند.»

* مجالس دوگانه پارلمان هند در اقدامی کم سابقه در مورد یک رهبر خارجی، جلسه روز جمعه خود را به احترام درگذشت نلسون ماندلا تعطیل کردند. دولت هند هم به همین مناسبت، پنج روز عزای عمومی اعلام کرده و پرچم این کشور تا روز سه شنبه به حالت نیمه افراشته خواهد بود. مهاتما گاندی، رهبر نهضت استقلال هند، سالها در آفریقای جنوبی سکونت داشت و از فعالان حقوق مدنی آن سرزمین بود.

* رئیس جمهوری روسیه در پیام تسلیت خود نوشت«ماندلا با گذر از آزمونی دشوار، تا به آخر به آرمان‌های انسانگرایانه و عدالت محور خود وفادار ماند و بدینگونه، فصلی از تاریخ آفریقا، که با غلبه بر آپارتاید و برپایی آفریقای جنوبی دموکراتیک آغاز شده بود، با نام نلسون ماندلا همراه است.»

* در حالیکه در اکثر کشورهای جهان، به خصوص در قاره آفریقا، درگذشت نلسون ماندلا در صدر اخبار قرار گرفته، رادیو و تلویزیون دولتی زیمبابوه این خبر را پس از گزارش درگذشت یک مقام دولتی آن کشور پخش کرد. ماندلا از منتقدان علنی نقض حقوق بشر در زیمبابوه بود و در سال 2007 از رابرت موگابه، رئیس جمهوری آن کشور خواست از مقام خود کناره گیری کند.

 

/ 0 نظر / 56 بازدید