بلای جان دولت نهم 1

زمان انتخابات دولت نهم   دکتر محمود احمدی‌نژاد وحامیان وی دائما از دولت‌های پیشین و اقتصاد ناکار آمد که موجبات تورم و فقر جامعه ایران را به وجود آورده‌اند و با شعار آوردن پول نفت بر سر سفره مردم تعداد زیادی از آراء ایران در آن برهه را به خود اختصاص دادند . حال امروز چیزی حدود 35   ماه فعالیت زمان مناسبی برای ارزیابی عملکرد دولتی است که با بیشترین شعار‌های اقتصادی و طرح نیازها و خواسته‌های طبقات پایین درآمدی و با شعار علیه بی‌عدالتی، رفع فقر و مبارزه با تبعیض و فساد اداری و با وعده افزایش رفاه مردم مسوولیت قوه اجرایی را به دست گرفت. ‌

 جهانی شدن و روند تغییر مناسبات در روابط بین کشور‌ها در مقیاس جهانی و منطقه‌ای و همچنین روند شتابان توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در کشورهای در حال توسعه خصوصا در منطقه‌ای که کشور ما در کانون آن قرار دارد و بهبود مستمر کیفیت زندگی مردم کشورهای توسعه‌یافته به همراه قابلیت‌ها و استعدادهای فراوان در ابعاد مختلف تجدیدنظر در چگونگی اداره کشور را برای مسوولا‌ن الزامی نمود.  اما نه تنها شاهد بهبود شاخص‌های کیفیتی زندگی در ایران نبودیم که شاهد عمیق‌تر شدن شکاف اقتصادی و فقر مضاعف قشر میانی و پایین جامعه بودیم.  آن گونه که در قانون برنامه چهارم توسعه رسیدن به رشد 8 درصد یکی از شاخص‌های کلیدی برنامه عنوان شد. می‌دانیم علی‌رغم کاهش شدید درآمد‌های نفتی، رشد متوسط تولید ناخالص داخلی در دوران ریاست‌جمهوری قبلی حدود 55/5 درصد بود، اما علی‌رغم افزایش سرسام‌آور درآمدهای نفتی این شاخص در دو سال فعالیت دولت فعلی 2/5 درصد را نشان می‌دهد. ‌ در این میان تصمیمات خرق عادت مقام ریاست جمهوری نیز مایه تعجب تمام اقتصاد دانان را فراهم نمود که به شور مثال به انحلال سازمان برنامه و بودجه اشاره کرد که امری بدیع در اداره امور مملکتی به شمار می‌رود.

یکی از نگرانی‌های اساسی اقتصاددانان و کارشناسان اقتصادی که به طور مشخص توسط 57 نفر اقتصاددانان به دولت در سال گذشته یادآوری شد رشد نقدینگی در کشور است. حجم نقدینگی در دو و نیم سال فعالیت دولت نهم به‌اندازه تاریخ اقتصاد کشور افزایش پیدا کرده است. تاثیر نقدینگی بر افزایش سطح عمومی قیمت‌ها و تورم ناشی از آن آثار مخربی در اقتصاد کشور به جا گذاشته و موجب افزایش فاصله بین دهک‌های درآمدی شده است. ‌  افزایش نرخ تورم و رسیدن به حدود 20 درصد، فقرا را فقیرتر و ثروتمندان را غنی‌تر می‌کند. ‌

سیاست‌های دولت در زمینه اعطای وام مسکن یا زمین ارزان‌قیمت و مانند آن نیزتاکنون نتوانسته است بار سنگین این هزینه‌ها را از دوش قاطبه مردم بردارد. گرانی کالا‌های مصرفی که قوت روزانه طبقات پایین درآمدی را تشکیل می‌دهد، امکان تامین برخی از کالا‌های مورد نیاز را از خانوارها گرفت . ‌ برخی از سیاست‌های دولت مانند سهمیه‌بندی بنزین که اگر به خوبی اجرا می‌شد یکی از الزامات اقتصاد کشور می‌بود اما اکنون دغدغه‌های روانی و اقتصادی را برای مردم ایجاد کرده است. ‌ افزایش شدید واردات که عمدتاً کالا‌های مصرفی را دربرمی گیرد، تولید صنعتی و کشاورزی را دچار خدشه کرده است. واردات بیش از نیاز مصرف کالا‌هایی مانند شکر، معضلا‌ت زیادی را برای کشاورزان و تولیدکنندگان و شرکت‌های صنعتی به وجود آورده است. واردات میوه با تعرفه بسیار کم برای اولین بار انجام گرفت. یارانه واردات کالا‌های کشاورزی می‌توانست در اختیار کشاورزان قرار گیرد تا موجب کاهش هزینه‌های تولید و افزایش سطح محصولا‌ت کشاورزی گردد. متاسفانه تولیدات بخش کشاورزی ضمن آن‌که درآمد قابل اتکا و مکفی برای کشاورزان ایجاد نمی‌کند قابلیت رقابت با کالا‌های مشابه خارجی را هم از دست داده و صادرات آن را خدشه‌دار می‌نماید.

‌ پرداخت سهام عدالت از جمله کارهای بدون مطالعه دقیق و پشتوانه کارشناسی دولت نهم است که هنوز عمده ایرادات و شبهات کارشناسی مطرح شده از ابتدای اجرای آن روشن نشده است. این طرح به مشارکت واقعی در مدیریت اقتصادی و مالکیت خانوارهای ایرانی منجر نمی‌گردد. ‌ اکنون دولت به جای مردم در اداره طرح‌های مشمول واگذاری به سهامداران سهام عدالت حضور دارد. پرداخت سهام عدالت به بخش محدودی از جمعیت کشور، عدالت را تامین نمی‌کند. سرمایه‌های ملی به طور عادلا‌نه توزیع نمی‌گردد و مشکلی را از روی دوش خانوارهای کم‌درآمد بر نمی‌دارد. پرداخت 60 هزار تومان سود که بخشی از آن بابت اقساط سهام پرداخت می‌شود، یعنی پرداخت ماهانه کمتر از پنج هزار تومان به هر ایرانی دارنده‌سهام عدالت. ‌البته برخی معتقدند این طرح الهام گرفته از طرح  کروبی برای اعطای ۵۰ هزار تومان به هر ایرانی است.

 اخیرا مقامات سیاسی و اقتصادی دولت به وجود تورم اعتراف کرده‌اند، از جمله اینکه بودجه دولت و پرداخت تسهیلا‌ت بانکی از علل عمده افزایش نرخ تورم است. ‌ مصرف بی‌رویه و بعضاً غیرقانونی منابع حاصل از فروش نفت خام در بودجه عمومی دولت و بی‌انضباطی مالی، آثاری را به جای گذاشته که خروج آنها از اقتصاد کشور نیازمند زمان طولا‌نی و تدابیر دیگری است. ‌ دولت می‌توانست به جای شروع پروژه‌های فراوان که عمده آنها در سخنرانی‌های عمومی و همراه با احساسات و تشویق حضار و به منظور تشدید این احساسات اعلا‌م گردید، اتمام پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام را در دستور کار قرار دهد تا از آثار تورمی طولا‌نی شدن اجرای آنها بکاهد. ‌ به علا‌وه دولت به جای کوچک شدن و پیدا کردن حجم و اندازه منطقی و متعادل، بزرگ شده است. هزینه‌های جاری رشد کرده‌اند و هنوز بخش قابل توجهی از بودجه‌های عمومی دولت به هزینه‌های جاری اختصاص دارد.

‌ تنظیم بودجه‌های انبساطی و عملیاتی نشدن بودجه و تکالیف مقرر در قانون بودجه نقدینگی موجود در جامعه را افزایش داده است. ‌ در قانون برنامه چهارم، تسهیلا‌ت بانکی از دستوری و تکلیفی خارج گردید و بنا شد که بانک‌ها به طرح‌های دارای توجیه فنی، مالی و اقتصادی و بر مبنای ارزیابی دقیق از مشتریان و در شرایط کامل رقابتی تسهیلا‌ت را پرداخت نمایند. ‌ دستور بدون پشتوانه کارشناسی، به منظور کاهش نرخ تسهیلا‌ت و پرداخت تسهیلا‌ت با نرخ کمتر از نرخ سپرده‌ها و بسیار کمتر از نرخ تورم، منابع بانک‌ها را که متعلق به عموم مردم است با مخاطره مواجه کرده است. ‌ کاهش دستوری نرخ تسهیلا‌ت بانک‌ها به 12 درصد، پرداخت دستوری منابع بانک‌ها را به سمت استفاده از منابع گران‌قیمت بانک مرکزی سوق داد، به‌طوری که اکنون اکثر بانک‌ها بابت منفی بودن حساب‌های خود نزد بانک مرکزی مجبورند 36 تا 40 درصد جریمه پرداخت کنند و این امر موجب زیان بانک‌های دولتی، ناکارآمد شدن و از بین رفتن تعادل در عرضه و تقاضای بازار پولی شده است. ‌ اعلا‌م عدم‌پرداخت مطالبات بانک‌ها به وسیله مردم در ابتدای شکل‌گیری دولت نهم در سخنرانی‌های عمومی به همراه ارزان بودن منابع در اختیار بدهکاران سیستم بانکی به نسبت سایر راه‌های تامین منابع موجب عدم‌پرداخت بخش عمده‌ای از مطالبات بانک‌ها شده است. ‌ اگر میزان بدهی‌های سرسام‌آور دولت به بانک مرکزی و بانک‌های دولتی، مطالبات بانک‌ها از گیرندگان تسهیلا‌ت، زیان بانک‌ها به علت بالا‌تر بودن نرخ سپرده‌ها از نرخ تسهیلا‌ت و مشکلا‌تی که از ناحیه مبادلا‌ت ارزی و از طریق بانک‌های خارجی به بانک‌های عامل تحمیل شده است به درستی تحلیل نگردد و به فوریت نسبت به رفع عوارض ناشی از آن اقدام نشود، در آینده‌ای نه‌چندان دور با نظام بانکی ورشکسته و ناموفقی مواجه خواهیم شد که علا‌ج آن دیگر امکان‌پذیر نخواهد شد. البته  باید به این نکته اشاره کرد که این موضوع امروز مخالف سرسختی به نام دکتر مظاهری را در مقابل خود می‌بیند که به هیچ وجه تن به این امر نداده و دیروز هم دکترشیبانی رئیس وقت بانک مرکزی در مقابل آن مقاومت کرد. البت کنار گذاشته شدن دانش جعفری و به تبع آن اعتراضات علنی وی بر علیه برنامه‌های اقتصادی دولت انگشت اتهام شکست‌های اقتصادی را به سوی شخص احمدی‌نژاد نشانه رفت.

 تصویب قانون جلب و جذب سرمایه‌گذاری خارجی در مجلس ششم و اقدامات دولت هشتم به منظور تهیه مقدمات اجرای قانون و تمایل شدید بسیاری از کشور‌ها و شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف اقتصادی امیدی را برای تامین سرمایه، انتقال فناوری توسط سرمایه‌گذاران خارجی و کمک به توسعه اقتصادی ایجاد کرده بود. لیکن ادبیات دولت نهم در دیپلماسی خارجی، قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و نگاه دولت به سرمایه‌گذاری خارجی موجب کاهش شدید سرمایه‌گذاری شده است. ‌

هنگام تغییر دولت هشتم به نهم، حدود 15 میلیارد دلا‌ر از منابع حاصل از فروش نفت در حساب ذخیره ارزی موجود بود. ‌ انتظار بر این بود که با افزایش ناگهانی درآمدهای نفتی بخشی از منابع حاصل از فروش نفت در این حساب نگه‌داری یا در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد. اما اطلا‌عات منتشر شده حاکی از آن است حساب مذکور با کاهش شدید مواجه شده است. ضروری می‌نمود دولت نهم با اطلا‌ع‌رسانی شفاف از میزان منابع و مصارف و چگونگی مصرف‌شان نسبت به تقویت آن اقدام نماید.

‌ سفرهای استانی هیات دولت به استان‌ها از جمله اقداماتی است که تاکنون تبلیغات فراوانی در رابطه آن صورت گرفته است. به‌طوری که رئیس سازمان صدا و سیما از پخش حدود 3 هزار ساعت برنامه رادیویی و تلویزیونی از این سفر‌ها خبر داده است. ‌ در برخی از امور، دولت عملا‌ً به جای تمرکززدایی به تمرکزگرایی روی آورده است؛ وزرا به جای مدیران کل و نهاد ریاست جمهوری به جای استانداری‌ها تصمیم گیری می‌کنند. ‌ دولت نهم برخی از شوراها، کمیسیون‌ها، کمیته‌ها و سازمان‌هایی را ادغام یا منحل کرده است که اثر وجودی آنها بر توسعه کشور کاملا‌ً ملموس و ضروری بوده است. ادغام سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، بی‌توجهی به دیدگاه کارشناسی، به عزل و نصب‌های گسترده، جابه‌جایی مدیران و عزل وزرا و مسوولا‌ن دولت تاثیرات منفی در نظام اداری و توسعه اقتصادی کشور گذاشته است. ‌ برخی از شوراهای منحل یا ادغام شده دارای قانون تاسیس بوده‌اند که تنها مجلس شورای اسلا‌می باید در مورد آنها تصمیم‌گیری می‌کرد. به‌نظر می‌رسد با ادامه این روند کار مجلس و دولت  خصوصاً مجلسی که دانش‌محور، توسعه‌خواه و قانون‌گرا باشد بسی مشکل خواهد بود.

 وضع موجود اقتصادی کشور ثمره به‌هم‌ریختگی در سیاست‌های اقتصادی، نداشتن سیستم مدیریتی و تزلزل مقررات حاکم بر اداره کشور است. ‌ بازار سرمایه از جمله بخش‌هایی است که از ابتدای دولت نهم شاهد بیشترین تنش بوده است. کاهش ارزش بازار، کاهش شاخص‌های آن، دولتی‌تر شدن بازار و عدم اقبال مردم برای حضور در آن از جمله عوارض طنز نگاه دولت به بازار بوده است. ‌ وضع موجود اقتصادی کشور ثمره به هم ریختگی در سیاست‌های اقتصادی، نداشتن سیستم مدیریتی و تزلزل مقررات حاکم بر اداره کشور است. بازار سرمایه از جمله بخشهایی است که از ابتدای دولت نهم شاهد بیشترین تنش بوده است. ‌ کاهش ارزش بازار، کاهش شاخص‌های آن، دولتی‌تر شدن بازار و عدم اقبال مردم برای حضور در آن از جمله عوارض طنز نگاه دولت به بازار بوده است.

در تحلیل کلی عملکرد تیم اقتصادی دولت نهم باید گفت که از عید ۸۷ به این سو شاهد ظهور ثمرات تصمیمات دولت هستیم که تجلی آن گشوده شدن پرونده گوجه فرنگی و برنج و چای و ... هستیم. دولت فخیمه در واکنش به اعتراضات مردم دائما از دست مافیا و امثال آن سخن می‌گوید. درست است که مافیا در ایران وجود دارد و  بیماری اقتصادی ایران ریشه در گذشته آن دارد اما اطرافیان احمدی‌ نژاد باید این نکته را فراموش نکنند که این افتصاد ورشکسته بلای جان آنان خواهد شد و بی‌شک شاهد مانور رقبای ایشان در دور بعدی انتخابات ریاست جمهوری خواهیم بود امری که از همین الان کاملا ملموس است.  تنها راه چاره‌ای که برای خلاصی از این منجلاب وجود دارد اعتماد دولت به برنامه های اقتصاددانان است. با برخوردهای متخاصم با این دسته از جامعه و اعمال تفکرآزمایش و خطا ره به جایی نخواهد رفت.

/ 13 نظر / 58 بازدید
نمایش نظرات قبلی
نازنین

این روزهای هوای شهر چه غم انگیز شده از گریه کودکان زمین زشت و بی روح شده

ریحانه سادات یاسینی

سلام ممنوناز حضورتون. در مورد پست شما من نمیدونم چی بگم.اما حتما اگه احمدی نژاد بود میگفت:اینا همش توطئه دشمناست برای تضعیف روحیه ملت و دولت و همه شایعه است[نیشخند] راستی شما تو چه روزنامه ای فعالیت میکنید؟

لاله

[گل] تاب مي آورم اين روزها را...

حسن

سلام مرد سیاست پیشه سینوحه بزرگ جالبه که من تازه داستان سینوحه پزشک مخصوص فرعون رو تموم کردم و افسوس خوردم که چرا پیشتر از این نخونده بودمش. وبلاگ زیبا و پر محتوایی هست و جالب تر ایته که جهتش اعتراضیه............ولی لینکدونیت . کسایی که لینک کردی فکر و نگاهشون خیلی با هم متفاوته.......... راستی حتما به من سر بزن با یه مطلب از واروژان به روزم با تبادل لینک چطوری؟

م.سرگشته

درود خواندمت و.... من هم با یه حرفایی ظاهرا به روزم!...

بی نام

بابا این احمدی رو ولش کن داداش... بذار گندشو بزنه[چشمک] با آدمهای صورتی به روزم

مرد قبیله سوفی ها

یا حق سلام سینوحه قبیله شب هایت آرام مهربان همیشه خواندنی هستی ... [گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] تا حاصل دردم سبب درمان گشت پستیم بلندی شد و کفر ایمان گشت جان و دل و تن حجاب ره بود کنون تن دل شد و دل جان شد و جان جانان گشت [گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل] همیشه هایت یلدا ... در پناه یار خوبان یا علی [گل][بدرود]

mojtabah

سلام، بر مبنای گزارش بانک مرکزی ۸۷ درصد دستمزد کارمندان و کارگران خرج هزینه‌های خوراکی میشود. سال گذشته این ۴۷ درصد بود. خدا‌را شکر انتخاب آقای احمدی‌نژاد واقعا وضع ما را تغییر داده.آقا محمود دکتر ،بسیجیها و پاسدارها انتخابات را با گلوله برای شما خریدند آیا این برو بچهای شما میتونند تورّم و اقتصاد هرج مرج و گرسنگی را هم با یک گلوله از بین ببرند؟ آیا گلوله‌های اینها میتونه اجاره من رو هم بده،برای خانواده من لباس بخره، خرج تحصیل بچه‌های من بشه؟ لعنت بر من و تمام کارگر‌هایی دیگری که به تو رای دادیم.خدا خودش رحم کند.