آش تزاری در تهران

ایرانی‌ها با طعم غذای روس‌ها غریبه نیستند. در طول تاریخ همواره آشی که تزارها برای مردم ایران پختند، دهان منافع ملی ایران را تلخ کرده است. به روایت پدران ایرانیان تزارها همیشه چشم طمع به وجب، وجب خاک ایران دوخته اند.

در زمان حکومت بی اقتدار و فاسد قاجاریه خاک شمالی ایران را غصب کردند و به پیش رفتند. روس ها پرچم دار سرکوب مشروطه خواهان بودند. ذهن ایرانی ها به خوبی به یاد دارد که زمان محمد شاه قاجار ژنرال لیاخوف روس، بهارستان تهران را به توپ بست.  روسیه تلاش کرد از میرزا کوچک خان به عنوان برگ بازی در شمال ایران بهره برداری کند اما  در نهایت به دلیل وطن پرستی میرزا و هم پیمانی با انگلیس و دولت وقت تهران اقدام به سرکوب نهضت جنگل کردو آذر سال 1300 دست کرملین به خون سردار جنگل آلوده شد. در دهه 1320 حزب توده جهش خود را آغاز کرد و سال 1324 هزاران نفر از مخالفین حزب توده به جوخه اعدام سپرده شدند یا گلوله ترور بر سینه آنها نشست. موضع روسیه در قبال پرونده ملی شدن صنعت نفت و کودتای آمریکایی 28 مرداد در میان برگ های تاریخ ایران گویی گم شده است!

چرا روسیه هرگز سندی درباره کودتای 28 مرداد سال 1332  منتشر نکرد؟ روسیه با کرنش در مقابل تهدیدات بریتانیا و آمریکا نیروهای حزب توده را به عنوان نیروهای پنهان دشمن به کار گماشت. روسیه در زمان مجلس چهاردهم ملی که مصدق طرح ممنوعیت مذاکره نخست وزیران درباره مبارزه نفت را به تصویب رساند، رادیو مسکو و رسانه های همسو با حزب توده مطالب تندی را علیه مصدق منتشر کردند. 

براساس قراردادی که بین ایران و روسیه امضا شده بود 20 میلیون دلا ر به ایران بدهکار بودند که در روزهای بی پولی حکومت مصدق آنها از بازپرداخت بدهی خود سرباز زدند تا آن که  بدهی خود را به دولت کودتا بازپرداختند. روس ها به این اقدامات هم بسنده نکردند و از خرید نفت ایران علی رغم آن که 50 درصد زیرقیمت بود خودداری کردند و دست در دست انگلیس ها، نگذاشتند کسی از ایران نفت بخرد و اطراف ایران را از خریداران نفت خالی کردند. موضوع جایی علنی شد که ژاپن قصد خرید نفت ایران را داشت اما روسیه به همراه انگلیس توکیو را تحت فشار قرار دادند تا نفت ایرانی بی مشتری بماند. سرانجام دادگاه لا هه رای تاریخی خود را صادر کرد; آری از 14 قاضی، 9 تن به سود ایران رای دادند وعجیب آن که قاضی انگلیسی هم (لرد آزنوله مک نیر) در مقابل ایران پرچم سفید را بالا برد اما چگونه است که ماکالونسکی قاضی روسیه از حضور در دادگاه به دلیل بیماری امتناع می ورزد؟

سرانجام کودتای منحوس 28 مرداد به وقوع می پیوندد  و حکومت شوروی تنها نظاره گر تحولا ت ایران بود در ظاهر اما در عمق ماجرا کرملین در جریان چندوچون کودتا قرار داشت. نیروهای حزب توده هیچ عکس العمل نشان ندادند، تا شمال ایران بازهم سهم استعمار روسیه آن را از ایران باشد.

در طول سال های حکومت محمدرضا پهلوی  رابطه ایران  با روسیه  و حزب  توده  اگر چه دارای  افت و خیزهایی  بود اما آنها به یک رابطه  مسالمت آمیز پایبند بودند. تا آن که انقلا ب  ایران در سال 57 با شعار «نه غربی، نه شرقی، جمهوری اسلامی» به وقوع پیوست. در سال های جنگ تحمیلی  حکومت شوروی  از صدام حسین حمایت تسلیحاتی می‌کرد تا ایران  یک تنه 8 سال جنگ را مقاومت کند.

پس  از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی  اگرچه برهه ای کوتاه به دلیل  از هم پاشیدگی  استعمار روسیه، آنها به ایران بی توجهی کردند اما با احیای امپراتوری  کرملین  وقدرت یافتن  تزارهای  نوظهور  باز هم توجه روسیه  به ایران پررنگ  شد و دو تزار  شروع به آشپزی  برای ایران  کردند.

آنها سود کلانی  را در پروژه نیروگاه  اتمی  بوشهر  با عناوین  مختلف کسب  کردند و با تاخیرهای  تعمدی  سعی در کسب  منافع  بیشتر در ایران  داشتند. در سال 2005 ایران و روسیه  قراردادی  را امضا کردند که روسیه  را ملزم  می کرد در سال 2007 سامانه موشکی اس-300 تحویل ایران  دهد. اهمال و کوتاهی در پیگیری  دریافت  این پدافند  همزمان  شد با انجام  یک معامله بزرگ میان  مدودف  و  باراک اوباما تحت عنوان  پیمان استارت؛روس ها  همانند  روایت تاریخ در گذشته، آرام آرام از تهران دور شدند  تا دست واشنگتن را در ماه عسل آمریکا- روسیه  در دستان خود ببینند.

آش تلخی که روس ها در طول  چند سال  گذشته  پختند  دوباره طعم  خود  را به رخ سیاستمداران  تهران می کشاند تا هشدارهای منتقدین  روسیه رنگ واقعیت و تلخ خود را نشان دهد. نکته جالب  اینجاست  که هنوز برخی،  از روابط خاص صحبت  می کنند و از روابط پشت پرده سخن به میان می آورند در حالی که روسیه در طول چند سال گذشته حتی یک بار هم منافع  ملی ایران را به عنوان  یک متحد یا دوست  در نظر نگرفته است و اگر جایی هم از غرب انتقاد  کردند  نقطه ای  بوده که منافع  خود را در  خطر می  دیده اند.  آیا آش روس ها زیر زبان کسی در تهران مزه کرده است؟

در دفاع  از عملکرد  دستگاه  دیپلماسی  خبر شکایت  ایران از روسیه  به میان آمده  که با واکنش  لا وروف مواجه شده است; کرملین  حالا  می گوید تهران  مستند قانونی  برای شکایت  ندارد! 

قابل  پیش بینی است که روسیه برای نشان دادن  خشم خود  پرونده ای دیگر  را پیش کشد و گرمای دست  کاخ سفید  را بیشتر   حس کند.

غذای  کرملین  در طول  سالیان  سال اگر چه  برای منفعت  طلبی روسیه با درنظر گرفتن دیگر استعمارگران بسیار شیرین و دلچسب بوده است اما در آن، خون مردان و زنان  آزاده ای است که  برای حراست از خاک ایران  اسلا می  ایستادگی  کردند اما متاسفانه این مطلب  هنوز هم برای دیپلمات های ایرانی  قابل هضم  نیست.

البته  منظور از این کلام اخراج  رفیق الکساندر سادونیکوف از تهران نیست اما باید با اقتدار  مقابل  هر حکومت  اجنبی  که به  طور طبیعی  منافع ملی  خود را پیگیری  می کند; برخورد  کرد تا پرونده هایی نظیر اس 300 روس این گونه  مورد انتقاد قرار نگیرد.

پرونده رژیم  حقوقی  دریای خزر ظرف چند سال گذشته مفتوح شده است; اگرچه هنوز برگ های نخستین و بزرگترین دریاچه  دنیا رقم می خورد  اما لحظه ای  غفلت  و کوتاهی  پشیمانی عمیق تر  از اس- 300 برای ایرانیان رقم خواهد زد.

 

سرمقاله روزنامه مردم سالاری

/ 0 نظر / 52 بازدید