سال جهنمی روزنامه نگاران

 

روزنامه نگاران و خبرنگاران همچنان به عنوان سیبل  محبوب برای مرگ محسوب می‌شوند. خبرنگاران در حال تهیه خبر از بهارعربی، جرائم گانگستری، ناآرامی های سیاسی یا تسویه حساب های گروهی  به کام مرگ فرستاده شدند.

جولیان آسانژ که به دلیل انتشار اسناد محرمانه کاخ سفید در سایت ویکی لیکس به افشاگر بزرگ مشهوراست ، به دلیل شهرت فراوان توانسته از چنگ کاخ سفید بگریزد اما توطئه اتهام جنسی و تلاش برای استرداد ظاهرا قانونی وی ادامه دارد و برخی نیروهای سیا سایه به سایه در تعقیب وی هستند تا شاید به زندگی او خاتمه دهند. یاران آسانژ هم  سرنوشت بهتری از او نیافتند. در موارد دیگر هم به دلیل زیرکی واشنگتن در حذف منتقدین آمار دقیقی از قربانیان خشم سران، خواه جمهوریخواه و خواه دموکرات آمریکا موجود نیست.

رژیم صهیونیستی به دلیل هراس از افشای وقایع و محدودیت های اعمال شده بر مردم فلسطین به عنوان یکی از دشمنان سرسخت روزنامه نگاران مستقل محسوب می شود به گونه ای که هر خبرنگاری را در هرجای دنیا به مرگ تهدید می کند. مکزیک جهنمی است که جان خبرنگاران را همانند آفریقا به ارزان ترین جنس بدل کرده است. در شرایطی که اخبار مربوط به نبردهای خونین دولت با کارتل های موادمخدر همواره بخش عمده اخبار رسانه های مکزیک را تشکیل می دهد، کارتل های مقتدر نیز با اعمال نفوذ در رسانه ها تلاش می کنند از پخش اخباری که با منافع آنها منافات دارد، جلوگیری کنند. اکثر خبرنگاران مکزیک از بیم واکنش های انتقام جویانه قاچاقچیان مواد مخدر و ماموران فاسد پلیس، بخش زیادی از گزارش های خود را سانسور می کنند.

اما روسیه کشوری است که با همه جای دنیا متفاوت است. گفته می شود قاتلان اجیر شده به زندگی افرادی که به مبارزه با نقض حقوق بشر، فساد و تباهی در بین دولتمردان، افشاگری درمورد شخصیت های سیاسی یا تهدید علیه باندهای تبهکار برخاسته بودند، خاتمه داده اند. دیمیتری خولودف، روزنامه نگاری بود که در سال 1994 میلادی در اثر بمبگذاری در یک کیف دستی کشته شد. او بر روی گزارشی درباره فساد در بین نظامیان روسیه کار می کرد. ولادیسلاو لیستوف، مجری مشهور تلویزیون نیز در ماه مارس 1995 میلادی یک ماه پس از تصدی یک شبکه تلویزیونی در مسکو با شلیک گلوله از فاصله نزدیک به قتل رسید. اما موردی که در سال های اخیر بیشترین انعکاس را درجهان داشته است، قتل آنا پولیتکووسکایا، خبرنگار روزنامه نووایا گازتاست. خانم پولیتکووسکایا درباره موارد نقض حقوق بشر توسط نیروهای امنیتی روسیه در چچن گزارش های متعددی منتشر کرده بود.

او چند دفعه به چچن و شمال قفقاز سفر کرده بود و درباره جنگ و فجایعی که به گفته او توسط نیروهای نظامی روسیه دراین کشور رخ داده است، مقاله های بسیاری نوشته بود. این خبرنگار زن به شجاعت در بین همکارانش شهرت داشت. آنا پولیتکووسکایا از منتقدان سرسخت ولادیمیر پوتین بود و کتابی به نام" روسیه ولادیمیر پوتین" به نگارش درآورد که نام او را بیشتر بر سرزبان ها انداخت. درماه اکتبر سال 2006 میلادی آنا پولیتکووسکایا در مقابل درب ورودی آپارتمانش هدف گلوله مردی مسلح قرار گرفت و کشته شد. ناتالیا استه میرووا، یک فعال حقوق بشر که برای سازمان حقوق بشر مموریال در روسیه کار می کرد پانزدهم ژوئیه 2009 در گروزنی، پایتخت چچن، ربوده شد و ساعاتی بعد جسدش در اینگوش در کنار یک جاده پیدا شد.ناتالیا در بین مردم چچن محبوبیت زیادی داشت، زیرا برای احقاق حقوق آنان شدیدا فعالیت میکرد.قتل هایی که تاکنون روی داده است مثل قتل ناگهانی روزنامه نگاران و فعالان حقوق بشر لاینحل مانده است و کسی به مجازات نرسیده است. قاتلان یا کسانی که دستور قتل را صادر کرده اند بازداشت نشده اند. این موضوع نشان می دهد که مصونیت از مجازات در دستگاه قضایی روسیه رواج دارد.

سالی که تمام شد هم دست کمی از سال های مرگبار روزنامه نگاران و خبرنگاران مستقل جهان نداشت; فدراسیون بین المللی خبرنگاران اعلام کرد که در سال 2011 میلادی 109 خبرنگار یا پرسنل حوزه خبری کشته شده اند که این میزان نسبت به آمار ارائه شده در سال قبل افزایش داشته است.  در همین حال آمار منتشره توسط کمیته حفاظت از روزنامه نگاران درباره افراد کشته شده در سال 2011 نشان از دو برابر شدن اینگونه حوادث نسبت به سال 1992 میلادی دارد.

فدراسیون بین المللی خبرنگاران اعلام کرد  که خشونت علیه فعالان حوزه خبری در سال 2011 میلادی افزایش یافته است .امسال به سبب بهار عربی، سال خطرناکی برای اصحاب رسانه بود.خطرناک ترین کشور برای خبرنگاران مکزیک بود و مانند سال 2010 در سال 2011 هم دست کم 12 خبرنگار در این کشورکشته شدند. پ

اکستان دومین کشور خطرناک برای خبرنگاران بود به طوریکه در سال 2011، 11 خبرنگار در این کشور، عمدتا در مناطق مرزی با افغانستان کشته شدند. عراق به همراه لیبی سومین کشور خطرناک با هفت کشته است.در لیبی هفت خبرنگار در ارتباط با مناقشه این کشور جان خود را از دست دادند.

فیلیپین به همراه برزیل و هندوراس در پنجمین ردیف (شش کشته) قرار گرفتند.پس از آن یمن با پنج کشته قرار دارد. در سومالی چهار روزنامه نگار در این سال کشته شدند. پس از آن افغانستان با سه کشته، هند، مصر، روسیه و پرو با سه کشته قرار دارد. دو روزنامه نگار در بحرین و دو روزنامه نگار در تایلند کشته شدند.در کشورهای الجزایر، جمهوری آذربایجان، بولیوی، چین، کلمبیا، ساحل عاج، غزه (سرزمین های فلسطینی)، گواتمالا، هائیتی، نپال،نیجریه، اوگاندا، پاناما، جمهوری دموکراتیک کنگو، جمهوری دومینکن، السالوادور، سیرالئون، سوریه، تونس، اوکراین، ونزوئلا و ویتنام حداقل یک خبرنگار کشته شد. از نظر منطقه ای می توان گفت، آمریکای لاتین مرگبارترین منطقه با کشته شدن سی و پنج روزنامه نگار  در یک سال است و پس از آن آسیا با سی روزنامه نگار کشته شده قرار دارد.

در خاورمیانه، از جمله شمال آفریقا ، بیست و هشت روزنامه نگار به سبب آشوب ها در شمار زیادی از کشورهای عربی کشته شدند.
هشت روزنامه نگار در آفریقا (بدون شمال آفریقا) کشته شدند. در اروپا، چهار روزنامه نگار (سه روزنامه نگار در روسیه و یکی در اوکراین) کشته شدند.  علاوه بر آن 20 خبرنگار و پرسنل خبری نیز در سال 2011 میلادی در اثر حوادث طبیعی جان خود را از دست دادند.

بر مبنای گزارش فدراسیون بین المللی خبرنگاران، اکثریت این افراد خبرنگاران خطوط مقدم بوده و باقی آنها راننده، تصویربردار و سایر پرسنل رسانه ای بوده اند. در یک جمع بندی می توان گفت، طی سال 2011 میلادی در مجموع 109 فعال خبری کشته شده اند. این در حالی است که تعداد کشته شدگان این حوزه در سال گذشته میلای 94 تن گزارش شده بود. فدراسیون بین المللی خبرنگاران که مقر آن در بروکسل قرار دارد، از ناکامی دولت ها در حفاظت از خبرنگاران و مجازات افرادی که مسئول اعمال این خشونت ها هستند، انتقاد کرده است. ا

ین نهاد طی نامه ای به دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار اقدام در این باره شده است. در این نامه آمده است: "در شرایطی که دولت ها نسبت به کشته شدن خبرنگاران که به اقدامی عادی تبدیل شده است، بی تفاوت بوده یا آن را انکار می کنند، شما و سازمان ملل متحد مسئول هستید وظیفه آنها مبنی بر حمایت از خبرنگاران را یادآوری کنید."

درنهایت می توان گفت، موضوع 90 درصد از قتل روزنامه نگاران تاکنون مبهم باقی مانده و هرگز روشن نخواهد شد، با این وجود 70 درصد از مصدومین این حوادث هنوز از سوی گروه های نامشخص تهدید به مرگ می شوند. اما روزنامه نگاران به رغم شبح مرگ که سایه به سایه در تعقیب خود می بینند به افشاگری و انتشار اخبار وقایع جهان ادامه می دهند.جامعه جهانی برای پیشرفت دموکراسی و مبارزه با مفاسد دولتی نیازمند حمایت از روزنامه نگاران مستقل هستند که رکن چهارم دموکراسی محسوب می شوند.

یادداشت روزنامه مردم سالاری

/ 1 نظر / 15 بازدید
شیرین

با سلام ممنون بخاطر مطالب مفیدی که ارائه کردید یک سوال دارم: تفاوت میان خبرنگار با روزنامه نگار چیست؟